Kattenbak kiezen en schoonhouden: aantal, plek en vulling
Door Thomas Evers, RobustriseBijgewerkt 7 min lezen
Kattenbak kiezen lijkt eenvoudig, maar veel katten haken af door de plek, de maat of een sterk geurtje. Je leest hoeveel bakken je nodig hebt, waar ze staan, welke bak en vulling past, hoe je schoonhoudt en wat je doet als je kat naast de bak plast.
Kort antwoord
Kies een ruime, open bak met fijne, ongeparfumeerde vulling en zet er één per kat plus één extra neer, op rustige plekken ver van voer en water.
- Maat: minstens 1,5 keer de lengte van je kat, van neus tot staartaanzet.
- Schep dagelijks en was de hele bak regelmatig met heet water en milde zeep.
- Plast of poept je kat ineens naast de bak? Laat eerst een dierenarts kijken.
Hoeveel kattenbakken heb je nodig?
De vuistregel is één kattenbak per kat plus één extra: bij één kat twee bakken, bij twee katten drie. Dierenbescherming, AniCura en International Cat Care noemen deze regel. Buiten kiezen katten meestal aparte plekken om te plassen en te poepen (Cats Protection); met twee bakken kan dat binnen ook.
Vicky Halls (gedragspanel International Cat Care) schrijft in het magazine van Cats Protection dat de regel niet op hard onderzoek berust, maar dat veel mensen hem verstandig vinden. Volgens AniCura kan één kat in een klein appartement met één bak toe. Twijfel je? Kies twee.
Zet de bakken niet naast elkaar: je kat ziet ze dan als één grote bak en een dominante kat kan ze bewaken (Halls). Woon je op meer verdiepingen, zet dan op elke verdieping een bak: een lange route kan ertoe leiden dat je kat elders plast (AniCura).
De beste plek voor de kattenbak
Een kat wil kunnen zien wat er gebeurt, maar zich ook beschermd voelen. Een hoek werkt daarom goed: de muur dekt zijn rug en hij overziet de kamer (Halls).
- Ver van voer en water, en niet bij een bed (AniCura).
- Niet naast de wasmachine of in een looppad (Dierenbescherming).
- Weg van een kattenluik of vloerhoog raam: katten voelen zich daar bedreigd door wat buiten gebeurt (International Cat Care).
- Dag en nacht bereikbaar, op een vaste plek. Een nieuwe bak? Zet hem eerst erbij en geef je kat dagen om te wennen (Dierenbescherming).
Water hoort ook op een eigen plek: lees kattenfontein vs waterbak, kat drinkt uit de kraan en natvoer of brokken. Robustrise verkoopt zelf een drinkfontein, maar geen kattenbakken.
Kattenbak kiezen: bak en vulling
Kies de grootste bak die op de plek past. Dierenbescherming, AniCura en International Cat Care noemen als minimum 1,5 keer de lengte van je kat, van neus tot staartaanzet, zodat hij kan omdraaien en graven. Een rechthoekige bak biedt meer ruimte dan een hoekbak of ovale bak. Dierenbescherming noemt een lekbak voor onder de wasmachine een goedkoop alternatief voor een XL-bak.
Open of gesloten? Daar zijn de bronnen het niet helemaal over eens. Dierenbescherming adviseert een open bak: een kap of klepje geeft veel katten een opgesloten, onveilig gevoel. International Cat Care raadt klepjes af en stelt voor beide soorten aan te bieden en te kijken wat je kat kiest.
AniCura schrijft dat verlegen katten baat kunnen hebben bij een kap, maar dat zo'n bak sneller wordt vergeten en binnenin sterker ruikt. Begin daarom met een open bak en probeer een kap alleen als je kat zich onzeker lijkt te voelen.
Kies fijne, zandachtige, ongeparfumeerde vulling: dat lijkt het meest op de grond die katten van nature uitzoeken (International Cat Care, Dierenbescherming, AniCura). Veel katten kiezen liever klontvormende vulling, die je makkelijk uitschept.
Laat geparfumeerde vulling en geurverfrissers staan: de geur is overweldigend voor een kat (International Cat Care) en kan astma veroorzaken bij kat en baas (AniCura).
Over houtkorrels verschillen de bronnen: Dierenbescherming en International Cat Care raden ze af of noemen ze oncomfortabel; AniCura noemt ze juist een optie bij gevoelige pootjes. Kijk naar je eigen kat.
Houd een laag van ongeveer 3 cm aan. Wissel je van soort, doe dat dan geleidelijk en laat voorlopig een bak met de oude vulling staan.
Kattenbak schoonhouden: scheppen en verversen
Schep klonten en poep minstens één keer per dag weg. Dat noemen Dierenbescherming en AniCura als minimum; International Cat Care adviseert minstens twee keer per dag. Vul daarna bij tot de laag weer ongeveer 3 cm is.
Verschoon de hele bak, met nieuwe vulling erin, bij klontvormende vulling om de twee tot vier weken en bij niet-klontvormende vulling elke week, volgens International Cat Care. AniCura noemt één tot vier weken.
Zo maak je schoon zonder sterke geurmiddelen: schep de bak leeg, was hem met heet water en milde zeep zonder sterke geur, spoel goed na, laat hem helemaal drogen en doe er een verse laag in. Gebruik geen bleek en geen sterk geurende schoonmaakmiddelen (AniCura).
Kitten en oudere kat
Een kitten begint prima met een kleinere, lagere bak, maar vervang die snel door een grotere (International Cat Care). Geef hem ook niet meteen het hele huis: zijn controle moet nog rijpen, dus begin met één kamer waar bak, water en voer elk een eigen plek hebben. Meer in eerste dagen kitten thuis en krabpaal kiezen en wennen.
Voor een oudere kat tellen lage randen: artrose en andere ouderdomsklachten maken een hoge rand lastig of pijnlijk (International Cat Care, AniCura). Kies een brede bak met lage instap en eventueel zachte vulling.
Naast de bak plassen: wanneer naar de dierenarts?
Plast of poept je kat naast de bak, dan is dat zelden koppigheid of wraak. International Cat Care noemt als medische oorzaken onder meer aandoeningen van de urinewegen, diarree, een te snel werkende schildklier, suikerziekte en artrose. Laat een dierenarts eerst kijken als het vaker gebeurt.
Vindt de dierenarts niets, loop dan de bak na: schoon, rustig, genoeg bakken, ongeparfumeerde vulling? Stress door een andere kat, een verhuizing of harde geluiden kan ook meespelen. Straf helpt niet: je kat wordt er bang van. Ruim plekken op met een enzymatisch reinigingsmiddel en gebruik geen ammoniak, want dat ruikt naar urine.
Naar de dierenarts bij
- Persen, alleen druppels plassen of vaak naar de bak gaan zonder dat er plas komt: bel direct
- Bloed in de urine, miauwen tijdens het plassen of vaak kleine plasjes
- Vaker naast de bak plassen of poepen, ook als je kat verder gezond lijkt
Een kater die helemaal niet kan plassen, kan binnen 24 uur levensgevaarlijk ziek worden. Katers lopen meer risico, omdat hun plasbuis smaller is.
Bronnen
- International Cat Care: Choosing a litter tray for your cat (Engels).
- International Cat Care: Soiling indoors (Engels).
- AniCura: Tips voor de kattenbak (Nederlands).
- AniCura: Plaskater (Nederlands).
- Dierenbescherming: Hoe richt je je huis katvriendelijk in? (Nederlands).
- Cats Protection: To pee or not to pee (Engels, pdf).
- AniCura: Kat plast naast kattenbak (Nederlands).
Veelgestelde vragen
Heeft mijn kat een kattenbak nodig als hij naar buiten gaat?
Ja, zet altijd minstens één bak binnen. Een kat kan buiten onzeker zijn en je ziet zo veranderingen eerder (Dierenbescherming). Ook slecht weer en hogere leeftijd kunnen ervoor zorgen dat je kat niet buiten plast (International Cat Care).
Is een zelfreinigende kattenbak een goed idee?
International Cat Care raadt ze af: de bewegingen en geluiden kunnen een kat laten schrikken en veel modellen zijn klein. Met een gewone bak zie je bovendien eerder of je kat anders plast of poept.
Kan ik bleek of Dettol gebruiken om de bak schoon te maken?
Nee. AniCura adviseert alleen zeep en heet water, zeker geen bleek. International Cat Care noemt Dettol en chloroxylenol giftig voor katten en waarschuwt voor middelen die troebel worden in water.
Mijn hond eet uit de kattenbak, wat nu?
Zet de bak op een plek waar alleen je kat bij kan, zonder dat hij zich opgesloten voelt. Lees hond eet uit de kattenbak.
