Oren schoonmaken bij je hond: hoe vaak en stap voor stap
Door Thomas Evers, RobustriseBijgewerkt 14 min lezen
Oren schoonmaken bij je hond lijkt simpel, maar juist hier gaat veel mis: te vaak, te diep of met een wattenstaafje. In deze gids lees je hoe vaak het echt nodig is, wat je wel en niet gebruikt, hoe je het stap voor stap doet en waar je op let bij hangoren, doodles met haar in de oren en honden die graag zwemmen.
Kort antwoord
Kijk en ruik elke week even in de oren van je hond, maar maak ze alleen schoon als ze vuil zijn, na zwemmen of op advies van je dierenarts.
- Een gezond oor is licht roze, niet vuil en ruikt nergens naar.
- Gebruik een oorreiniger voor honden en wattenschijfjes of een doekje. Nooit een wattenstaafje in de gehoorgang.
- Honden met hangoren, veel haar in de oren of een allergie hebben vaker onderhoud nodig.
- Rood, pijnlijk of stinkend oor? Niet zelf schoonmaken, maar eerst naar de dierenarts.
Moet je de oren van je hond schoonmaken?
Niet altijd. Sommige honden hebben van nature schone, gezonde oren en hoeven bijna nooit schoongemaakt te worden. Andere honden hebben regelmatig onderhoud nodig. De American Kennel Club (AKC) zegt het kort: maak de oren schoon als het nodig is, niet volgens een vast schema.
Meer is hier niet beter. Wie te vaak of te fanatiek schoonmaakt, kan de huid in de gehoorgang juist irriteren. Dogs Trust en de dierenartsen van de Cornell-universiteit waarschuwen allebei voor te veel schoonmaken bij oren die gezond zijn.
Zo ziet een gezond hondenoor eruit
Til de oorschelp op en kijk naar binnen. Een gezond oor is licht roze, niet vuil en ruikt nergens naar. Ruik je een gistachtige of vieze geur, of zie je roodheid, zwelling of afscheiding? Dan is er iets anders aan de hand dan een vies oor, en is schoonmaken niet de oplossing.
Waarom vuil in het oor blijft zitten
De gehoorgang van een hond heeft de vorm van een L: eerst loopt hij recht naar beneden, daarna maakt hij een bocht naar binnen, richting het trommelvlies. Volgens VCA komt vuil dat diep in dat horizontale deel zit er daardoor moeilijk vanzelf uit. Die bocht is ook de reden dat een wattenstaafje zo'n slecht idee is: je duwt vuil precies de verkeerde kant op.
Tegelijk maakt die bocht thuis schoonmaken redelijk veilig, schrijft Cornell. Het deel achter de bocht bereik je met je vinger en een doekje niet. Zolang je het bij de oorschelp en de ingang van het oor houdt, kom je niet bij het trommelvlies.
Hoe vaak maak je de oren van je hond schoon?
Een vaste regel voor elke hond bestaat niet. Ga uit van de situatie van jouw hond:
| Jouw hond | Kijken en ruiken | Schoonmaken |
|---|---|---|
| Gezonde oren, geen klachten | Elke week, bijvoorbeeld bij het borstelen | Alleen als je vuil ziet |
| Hangoren, haar in de oren of allergie | Elke week | Elke 1 tot 2 weken als onderhoud, soms vaker |
| Na zwemmen of een wasbeurt | Direct na het nat worden | Oren drogen en daarna schoonmaken |
| Onder behandeling bij de dierenarts | Volgens afspraak | Zo vaak als je dierenarts voorschrijft |
Cornell noemt elke 1 tot 2 weken als onderhoud; honden met allergie, terugkerende oorontstekingen of hangoren hebben soms vaker een beurt nodig. Veel haar in de gehoorgang noemt AniCura als risico, en AniCura raadt aan gevoelige honden regelmatig te reinigen met een goede oorreiniger. Bij een oorontsteking kan je dierenarts in het begin zelfs dagelijks schoonmaken voorschrijven. Houd je dan aan zijn schema.
Tip
Koppel de oorcheck aan iets wat je toch al doet, zoals het wekelijkse borstelen of nagels knippen. Zo vergeet je het niet en went je hond aan één vast verzorgingsmoment.
Wat gebruik je wel en niet om oren schoon te maken?
Je hebt maar een paar dingen nodig, en de meeste liggen al in huis.
Wel gebruiken
- Oorreiniger voor honden: een vloeistof die speciaal voor hondenoren is gemaakt. Vraag bij twijfel je dierenarts welke bij je hond past. Sommige oorreinigers bevatten ook een middel dat het oor helpt drogen.
- Wattenschijfjes, watten of gaasjes: om losgekomen vuil en vloeistof weg te vegen.
- Oordoekjes voor honden: handig voor het zichtbare deel van het oor, en voor honden die geen vloeistof in hun oor willen.
- Een handdoek en iets lekkers: de handdoek voor als je hond zijn kop schudt, de beloning voor na afloop.
Niet gebruiken
- Wattenstaafjes: AniCura, VCA, Cornell, de AKC en Dogs Trust zijn het hierover eens. Een wattenstaafje duwt vuil dieper de gehoorgang in en kan het trommelvlies beschadigen.
- Alcohol of waterstofperoxide: die irriteren de gehoorgang, zeker als die al ontstoken is, schrijven VCA en Cornell.
- Iets met een scherpe of harde punt: ook geen pincet om vuil diep uit het oor te halen.
Eerlijk is eerlijk: Robustrise verkoopt zelf geen oorreiniger als vloeistof. Die vind je bij je dierenarts en in de dierenspeciaalzaak. Wat we wel verkopen, zijn de oordoekjes van Pet Head, voor het schoonvegen van de oorschelp.
Oren schoonmaken bij je hond: stap voor stap
Deze stappen volgen de uitleg van VCA en de AKC. Doe eerst het ene oor helemaal en daarna het andere.
Stap 1
Kijk en ruik eerst
Til de oorschelp op met duim en wijsvinger en kijk of het oor rood is, afscheiding heeft of vies ruikt. Is het oor rood, ontstoken of pijnlijk? Stop dan hier. Volgens VCA kan er dan een ontsteking zijn, of zelfs een beschadigd trommelvlies, en dan hoort er geen oorreiniger in voordat een dierenarts heeft gekeken.
Stap 2
Zet je hond zo neer dat hij niet weg kan lopen
VCA geeft per formaat een handige houding. Laat een grote hond zitten met zijn achterste tegen een muur of in een hoek. Een middelgrote hond zit op de grond tussen je benen. Een kleine hond neem je op schoot. Leg de handdoek klaar, want straks gaat hij schudden.
Stap 3
Veeg de oorschelp schoon
Wikkel een wattenschijfje of oordoekje om je vinger en veeg het vuil weg dat je kunt zien. Werk van binnen naar buiten, zodat je vuil uit het oor haalt in plaats van erin. Ga niet dieper dan je vinger reikt; de AKC houdt als grens één kootje aan. Is het oor na deze stap al schoon, dan ben je klaar. Vloeistof is alleen nodig als er meer vuil of oorsmeer in de ingang van de gehoorgang zit.
Stap 4
Druppel oorreiniger in de gehoorgang
Trek de oorschelp voorzichtig omhoog, zodat de gehoorgang rechter komt te staan, en vul de gehoorgang met oorreiniger. Houd het tuitje bij de ingang van het oor en steek het er niet diep in, zegt Dogs Trust. De AKC adviseert net zo veel te gebruiken tot de vloeistof bij de opening blijft staan.
Stap 5
Masseer de basis van het oor
Masseer met je vingers zacht de onderkant van het oor, net onder de opening, ongeveer 30 seconden. Je hoort dan een soppend geluid. Dat is goed: de vloeistof maakt het vuil los. Veeg daarna met een wattenschijfje het vuil weg dat naar boven komt.
Stap 6
Laat je hond schudden en veeg na
Stap even achteruit en laat je hond zijn kop uitschudden. Zo komt de rest van de vloeistof en het losgekomen vuil naar buiten. Veeg daarna de ingang van het oor en de oorschelp nog eens droog. Beloon je hond en doe dan het andere oor.
Goed om te weten
Vindt je hond vloeistof in zijn oor echt niet fijn? Cornell noemt een alternatief: maak een wattenschijfje nat met oorreiniger en veeg daarmee het oor schoon, in plaats van de gehoorgang te vullen.
Je hond laten wennen aan oren schoonmaken
Veel honden trekken hun kop weg zodra je aan hun oren komt. Heeft het schoonmaken geen haast, bouw het dan rustig op. Dogs Trust raadt aan te beginnen met aanraken op plekken waar je hond het al gewend is om aangeraakt te worden, en pas daarna naar de oren te gaan. Beloon elke kleine stap.
- Week 1: alleen het oor aanraken en de oorschelp even optillen, met een beloning.
- Week 2: in het oor kijken en de oorschelp met een droog wattenschijfje aanraken.
- Daarna: de oorschelp schoonvegen, en pas als dat ontspannen gaat, een keer oorreiniger gebruiken.
Houd de sessies kort en stop voordat je hond er genoeg van heeft. Begin je met een pup, doe het dan meteen in de eerste weken: een hond die gewend is aan handen aan zijn oren, laat zich later ook makkelijker onderzoeken bij de dierenarts. Merk je tijdens het schoonmaken dat je hond pijn heeft, stop dan en overleg met je dierenarts, zegt VCA.
Hangoren, haar in de oren en zwemmers: verschillen per hond
Niet elke hond heeft dezelfde oren. AniCura noemt onder meer lange, hangende oren, veel zwemmen en veel haar in de gehoorgang als risico op oorproblemen. Heeft jouw hond er één of meer van, dan loont een vaste routine.
Hangoren: cocker spaniel, cavalier, basset en labrador
Een hangoor ligt als een klep over de ingang van de gehoorgang. Volgens de AKC lopen rassen met lange oren, zoals de basset hound en de cocker spaniel, het grootste risico op oorontstekingen. Til bij deze honden de oorschelp elke week op om te kijken en te ruiken. In onze gids over cocker spaniel verzorging lees je hoe je de oren in de rest van de vachtverzorging meeneemt.
Doodles, poedels en shih tzu's: haar in de oren
Poedels, doodles en shih tzu's hebben haar dat ook in de gehoorgang groeit. Dat haar kan oorsmeer en vuil vasthouden. Daarom wordt het soms geplukt, maar dat is niet zonder risico.
Volgens dierenarts Beth Turner (Preventive Vet) is plukken niet nodig en niet aan te raden voor alle honden. Plukken kan de huid irriteren en een ontsteking uitlokken. Bij honden met steeds terugkerende oorontstekingen kan het wel helpen, maar dan het liefst bij de dierenarts, die meteen iets tegen de irritatie kan geven. AniCura waarschuwt ook voor verkeerd plukken van haren in de gehoorgang.
Een tussenweg: laat de trimsalon het haar aan de binnenkant van de oorschelp kort knippen en voorzichtig het haar bij de ingang van de gehoorgang bijwerken. Hoe je zelf de oorranden bijwerkt, staat in poten, oren en snuit trimmen. Heb je een goldendoodle of labradoodle, lees dan ook de goldendoodle vachtverzorging.
Zwemmers en honden na een wasbeurt
Water in de oren is een bekende aanleiding voor problemen. AniCura adviseert de oren na het zwemmen altijd schoon te maken met een oorreinigingsvloeistof, en ook Cornell raadt een schoonmaakbeurt aan als de oren nat zijn geworden. Dogs Trust schrijft dat honden die zwemmen vaker onderhoud nodig hebben.
Hetzelfde geldt voor een wasbeurt. Houd de straal van de douche weg van de oren en dep de oorschelpen daarna goed droog. Meer over wassen en drogen van een waterrat lees je in labrador wassen en drogen.
Staande oren
Bij honden met staande oren, zoals een herder of een husky, ligt er geen oorklep over de ingang van de gehoorgang. Hoort jouw hond bij de honden met van nature schone oren, dan hoef je weinig te doen. Het wekelijkse kijken en ruiken blijft wel nuttig, want ook bij hen kan er iets in het oor terechtkomen of een ontsteking ontstaan.
Vijf fouten bij oren schoonmaken die je beter niet maakt
- Een wattenstaafje in de gehoorgang. Je duwt vuil dieper het oor in en kunt het trommelvlies raken.
- Te vaak schoonmaken. Bij gezonde oren irriteert dat de huid, terwijl er niets te halen valt.
- Een rood of pijnlijk oor schoonmaken. Dan kan er een ontsteking of beschadigd trommelvlies zijn. Eerst naar de dierenarts.
- Alcohol of waterstofperoxide gebruiken. Beide irriteren de gehoorgang. Gebruik een oorreiniger die voor honden is gemaakt.
- Haar uit de oren plukken zonder reden. Bij een hond zonder oorproblemen is dat niet nodig en kan het juist irritatie geven.
Wanneer ga je met de oren naar de dierenarts?
Schoonmaken is onderhoud, geen behandeling. AniCura waarschuwt dat een beginnende oorontsteking de neiging heeft chronisch te worden, en raadt aan hem meteen door een dierenarts te laten behandelen. Wil je weten waar het krabben en kopschudden vandaan kan komen, lees dan hond krast aan zijn oor.
Naar de dierenarts bij
- Een rood, gezwollen of warm oor
- Een vieze of gistachtige geur uit het oor
- Afscheiding, pus of veel oorsmeer
- Veel krabben aan het oor of kopschudden
- Piepen of wegtrekken als je het oor aanraakt
- Oren die na het schoonmaken snel weer vuil zijn
Deze signalen kunnen wijzen op een oorontsteking of een ander probleem in het oor. Maak een pijnlijk oor niet eerst zelf schoon, maar laat de dierenarts kijken. Soms spoelt de dierenarts het oor onder een roesje, om de gehoorgang en het trommelvlies goed te kunnen bekijken.
Bronnen
- AniCura: Heeft uw hond een oorontsteking?: hangoren, zwemmen en veel haar in de gehoorgang als risico, regelmatig reinigen bij gevoelige rassen, geen wattenstaafjes, oren schoonmaken na zwemmen, niet verkeerd plukken en spoelen onder een roesje bij de dierenarts.
- VCA Animal Hospitals: Ear Cleaning in Dogs (Engels): de stappen, 30 seconden masseren, geen wattenstaafjes, geen alcohol of waterstofperoxide en niet schoonmaken bij een rood of pijnlijk oor.
- VCA Animal Hospitals: Ear Cleaning and Administering Ear Medication in Dogs (Engels): de houding per formaat hond, niet dieper dan je vinger en stoppen bij pijn.
- Cornell University College of Veterinary Medicine: How to Clean Your Dog's Ears (Engels): onderhoud elke 1 tot 2 weken, schoonmaken na zwemmen of wassen, het alternatief met natte wattenschijfjes en de signalen voor de dierenarts.
- American Kennel Club: How to Clean a Dog's Ears Safely (Engels): schoonmaken als het nodig is, hoe een gezond oor eruitziet, niet dieper dan één kootje en het risico bij lange oren.
- Dogs Trust: How to Clean Your Dog's Ears at Home (Engels): niet te vaak schoonmaken, rustig laten wennen met beloningen, het tuitje niet diep in het oor, vaker onderhoud bij zwemmers en veel oorsmeer melden bij de dierenarts.
- Preventive Vet: Should You Pluck Your Dog's Ear Hair? (Engels, nagekeken door dierenarts Beth Turner): welke rassen haar in de oren hebben, waarom plukken niet voor elke hond nodig is en het alternatief van knippen.
Veelgestelde vragen over oren schoonmaken bij je hond
Waarom schudt mijn hond zijn kop na het schoonmaken?
Dat is normaal en zelfs handig. Door het schudden komen de rest van de oorreiniger en het losgemaakte vuil naar boven. Houd een handdoek klaar, veeg daarna de ingang van het oor droog en beloon je hond. Blijft hij uren later nog schudden of krabben, laat het oor dan nakijken.
Mijn hond heeft veel oorsmeer. Wat nu?
Een gezond oor is licht roze, niet vuil en ruikt nergens naar. Vind je veel oorsmeer, dan adviseert Dogs Trust om dat aan je dierenarts te melden. AniCura noemt veel oorsmeer of pus in het oor als een van de signalen van een oorontsteking, zeker als het oor ook vies ruikt. Blijf het in dat geval niet zelf wegpoetsen, want dan pak je alleen het gevolg aan en niet de oorzaak.
Kan ik een oorontsteking zelf behandelen met oorreiniger?
Nee. Oorreiniger haalt vuil weg, maar behandelt geen ontsteking. Een beginnende oorontsteking kan chronisch worden, en bij een beschadigd trommelvlies hoort er geen vloeistof in het oor. Laat het oor daarom eerst onderzoeken. Krijg je oordruppels mee, vraag dan of je vooraf schoonmaakt en hoe lang je wacht voordat je de druppels geeft.
Mijn hond laat zijn oren niet schoonmaken. Wat nu?
Ga een paar stappen terug. Oefen eerst alleen met aanraken en de oorschelp optillen, met een beloning, en bouw het daarna op. Gebruik in plaats van vloeistof een nat wattenschijfje of een oordoekje voor de oorschelp. Trekt je hond zich terug van pijn, stop dan en ga naar de dierenarts.
Moet ik de oren van mijn puppy schoonmaken?
Meestal hoeft dat nog niet, maar laten wennen wel. Til in de eerste weken regelmatig kort de oorschelpen op, kijk erin en beloon je pup. Dan is het later geen gevecht als er wel eens iets schoongemaakt moet worden. Zie je vuil, gebruik dan een wattenschijfje of doekje voor de oorschelp.
Conclusie
Oren schoonmaken bij je hond hoeft niet vaak, maar wel goed. Kijk en ruik elke week, maak alleen schoon als het nodig is en blijf met alles uit de gehoorgang wat dieper gaat dan je vinger. Honden met hangoren, veel haar in de oren of een liefde voor water hebben meer aandacht nodig. En een rood, pijnlijk of stinkend oor is werk voor de dierenarts.
Klaar voor de wekelijkse oorcheck?
Met een oordoekje om je vinger veeg je de oorschelp schoon na een wandeling of als je er vuil op ziet, zonder dat er iets de gehoorgang in hoeft.
Bekijk de Pet Head oordoekjesLiever alles op papier? Het e-book Nagels, poten, oren, ogen & tanden (pdf, geen verzendkosten) bevat een oorcheck van 20 seconden en een printbare checklist voor het wekelijkse verzorgingsrondje.
