Senior hond hijgt veel: 8 oorzaken en wanneer naar de dierenarts
Door Thomas Evers, RobustriseBijgewerkt 16 min lezen
Hijgt je senior hond vaker en sneller dan vroeger, ook als hij niets heeft gedaan? Dan is het goed om beter te kijken. Hijgen na een wandeling of op een warme dag is normaal, hijgen in rust vaak niet. In deze gids lees je wat normaal is bij een oudere hond, wat de 8 meest voorkomende oorzaken zijn, hoe je thuis de ademhaling telt en wanneer je naar de dierenarts gaat.
Kort antwoord
Hijgen na een wandeling, bij warmte of bij opwinding is normaal. Hijgen in rust, 's nachts of met bleek of blauwig tandvlees is dat niet.
- Normaal is 15 tot 30 ademhalingen per minuut als je hond rustig ligt of slaapt.
- Zit hij daar steeds boven, bel dan dezelfde dag je dierenarts. Is je hond benauwd of is zijn tandvlees bleek of blauwig, ga dan meteen.
- De 8 meest voorkomende oorzaken: warmte, overgewicht, het hart, de ziekte van Cushing, larynxparalyse, pijn, angst en luchtwegproblemen.
- Geen product verhelpt hijgen. Thuis kun je je hond wel koel en rustig houden terwijl je op onderzoek wacht.
Wanneer is hijgen normaal bij een senior hond?
Honden hijgen om warmte kwijt te raken. Ze zweten niet zoals mensen. Na een wandeling, op een warme dag of bij opwinding is een korte periode van hijgen dus heel gewoon, ook bij een oudere hond.
Met de jaren verandert er wel iets. Een senior hond heeft minder conditie en raakt warmte minder snel kwijt, dus hij hijgt eerder en langer dan een jonge hond. Dat is op zich geen alarmsignaal. Hijgt hij in rust zonder duidelijke aanleiding, dan probeert zijn lichaam iets te compenseren. Dan is er reden om je dierenarts te bellen.
| Meestal normaal | Reden om op te letten |
|---|---|
| Na een wandeling of na het spelen | In rust, zonder warmte of inspanning |
| Op een warme of benauwde dag | 's Nachts, terwijl je hond ligt |
| Bij opwinding, bezoek of spanning | Samen met tekenen van pijn of onrust |
| Zakt weg zodra je hond rust en afkoelt | Houdt lang aan na een korte, rustige wandeling |
| Ongeveer zoals je hond altijd hijgde | Neemt over dagen of weken toe |
Goed om te weten
Tel de ademhaling als je hond rustig ligt of slaapt: 15 tot 30 keer per minuut is normaal. Hoe je telt, lees je bij de thuischeck.
Wat er verder verandert als je hond ouder wordt, lees je in senior hond verzorging: 7 dingen die veranderen na 8 jaar.
8 oorzaken waarom een senior hond veel hijgt
Sommige oorzaken zijn onschuldig en makkelijk aan te passen, andere vragen om snel medisch onderzoek. Per oorzaak lees je waaraan je hem herkent en wat je doet.
1. Warmte
Een oudere hond raakt warmte minder snel kwijt en blijft op warme dagen langer hijgen. Wees extra alert als het warm is, zeker als het ook vochtig en benauwd is. Zorg voor koele plekken en vers water, en wandel niet tijdens de warmste uren van de dag.
Meer maatregelen tegen oververhitting lees je in hond afkoelen in de zomer.
2. Overgewicht
Overgewicht dwingt hart en longen om bij elke inspanning harder te werken. Bij oudere honden komt het vaak voor: ze bewegen minder, krijgen dezelfde porties en hun stofwisseling gaat trager. Zelfs opstaan uit de mand kan dan al tot hijgen leiden.
Check het zelf. Voel je de ribben van je hond makkelijk door de vacht heen, zonder te drukken? Zie je van bovenaf een taille? Zo niet, dan is er waarschijnlijk sprake van overgewicht. Overleg met je dierenarts over voeding en beweging. Minder gewicht maakt ademen en bewegen vaak al makkelijker.
3. Hartproblemen
Bij oudere honden is een hartprobleem een veelvoorkomende oorzaak van een snellere ademhaling. Pompt het hart minder goed, dan kan er vocht in de longen komen (longoedeem). Je hond ademt dan sneller om genoeg zuurstof binnen te krijgen.
Vooral kleine rassen krijgen vaak een lekkende hartklep, zoals de Cavalier King Charles Spaniel, de Chihuahua, de Yorkshire Terrier en de teckel. Bij sommige grote rassen, zoals de Dobermann, de Boxer en de Duitse Dog, is juist een hartspierziekte (gedilateerde cardiomyopathie, DCM) de meest voorkomende oorzaak van hartfalen.
Snel ademen in rust, hoesten in rust of 's nachts, of ineens veel minder actief? Bel dan dezelfde dag je dierenarts. Is zijn tandvlees bleek of blauwig, of is hij benauwd, ga dan meteen. Met de juiste behandeling kunnen veel honden met hartfalen nog maanden tot jaren een normaal leven leiden. Uitstellen is dus nooit slim.
4. De ziekte van Cushing
Bij de ziekte van Cushing (ook: syndroom van Cushing of hyperadrenocorticisme) maken de bijnieren te veel van het hormoon cortisol. Het komt vooral voor bij honden van middelbare en hogere leeftijd. Typische signalen zijn meer hijgen (ook in rust), veel drinken en plassen, veel eten, een dikke buik en een dunne vacht of kale plekken.
De dierenarts stelt de diagnose met urine- en bloedonderzoek, vaak aangevuld met een echo van de buik. Behandeling met medicatie is meestal goed mogelijk. Zie je meerdere van deze signalen, maak dan een afspraak bij je dierenarts. Hijgt je hond ook in rust, bel dan dezelfde dag.
5. Larynxparalyse
Bij larynxparalyse gaat het strottenhoofd bij het inademen niet goed meer open, waardoor je hond te weinig lucht krijgt. Hij probeert dat te compenseren met sneller hijgen. Vooral grotere rassen op middelbare of hogere leeftijd krijgen het, zoals de Labrador, de Golden Retriever en de Sint-Bernard.
Signalen zijn een luidruchtige, piepende of grommende inademing (vooral bij inspanning), een hese of veranderde blaf, kokhalzen of hoesten bij eten en drinken, veel hijgen na een kleine inspanning en in ernstige gevallen ademnood of ineenzakken.
De dierenarts bevestigt de diagnose door met een scoop in het strottenhoofd te kijken. De behandeling varieert van medicatie en aanpassingen thuis tot een operatie.
Bij warmte kan een hond met larynxparalyse plotseling in ademnood komen. Door veel te hijgen kan het strottenhoofd ontstoken raken, en dan krijgt hij nog minder lucht. Houd hem daarom koel, vermijd zware inspanning en gebruik een tuig in plaats van een halsband. Is hij benauwd of wordt zijn tandvlees blauwig, ga dan meteen naar de dierenarts.
6. Pijn door artrose of gewrichten
Veel oudere honden hebben langdurige pijn door artrose, versleten heupen of rugproblemen, en laten dat lang niet altijd duidelijk zien. Vooral bij acute pijn gaat de ademhaling sneller. Pijn geeft ook stress, en hijgen is een bekend stresssignaal. Zo kan ook langdurige pijn tot meer hijgen leiden, vaak samen met slecht slapen of regelmatig grommen of janken.
Let ook op andere signalen: moeite met opstaan of gaan liggen, niet meer de trap op of de auto in willen, een stijve gang (vooral 's ochtends), wegtrekken of janken als je een pijnlijke plek aanraakt, onrust en minder zin in spelen of wandelen.
Pijn is bij oudere honden vaak goed te behandelen. Je dierenarts bepaalt welke pijnstilling past. Praktische maatregelen om de gewrichten te sparen lees je in hond mag niet meer springen: zo bescherm je de gewrichten.
7. Angst en stress
Oudere honden kunnen angstiger worden doordat ze slechter horen of zien, of doordat hun geheugen achteruitgaat (dementie bij honden). Angst verhoogt de hartslag en geeft hijgen. Je ziet het vaak 's avonds of 's nachts, als het stil is in huis en je hond sneller de weg kwijtraakt.
Andere signalen zijn doelloos rondlopen 's nachts, blaffen of janken zonder aanleiding, minder contact zoeken met vertrouwde mensen en verward raken op bekende routes. Bespreek dit met je dierenarts. Er zijn medicijnen en speciale voeding die de achteruitgang kunnen vertragen, maar niet terugdraaien. Meer over onrust in de nacht lees je in hond blaft 's nachts: oorzaken en hoe je het stopt.
8. Problemen met de luchtwegen
Ontstekingen, chronische bronchitis, tumoren of een slappe luchtpijp (tracheacollaps) kunnen allemaal extra hijgen geven. Een tracheacollaps zie je vooral bij kleine rassen van middelbare leeftijd en ouder, zoals de Chihuahua, de Pomeranian, de Shih Tzu en de Yorkshire Terrier.
Signalen zijn een hoest die klinkt als het toeteren van een gans (vooral bij trekken aan de halsband, opwinding of warmte), een piepende ademhaling en minder uithoudingsvermogen. De dierenarts onderzoekt het met röntgenfoto's of een scoop. Medicatie en aanpassingen helpen vaak: een tuig in plaats van een halsband, afvallen bij overgewicht en geen sigarettenrook in huis.
Zo controleer je thuis de ademhaling van je hond
Schrijf een paar dingen op voordat je naar de dierenarts gaat. Met concrete gegevens komt je dierenarts sneller tot een diagnose.
Stap 1
Tel de ademhaling in rust
Wacht tot je hond slaapt of helemaal ontspannen ligt, en tel 30 seconden lang hoe vaak zijn borstkas omhooggaat. Eén keer op en neer is één ademhaling. Vermenigvuldig met 2. Normaal is 15 tot 30 per minuut. Tel een paar dagen op verschillende momenten, dan weet je wat normaal is voor jouw hond.
Stap 2
Kijk naar het tandvlees
Til de bovenlip op: gezond tandvlees is roze. Bleek, paars of blauwig tandvlees kan wijzen op te weinig zuurstof of een ander ernstig probleem; ga dan meteen naar de dierenarts. Druk ook even met je vinger op het tandvlees en laat los. Binnen 2 seconden hoort de roze kleur terug te zijn.
Stap 3
Noteer wanneer hij hijgt
Hijgt je hond vooral na het eten, 's nachts, bij warmte of bij spanning? Schrijf het op met datum en tijd. Voor de dierenarts is dat patroon veel waard.
Stap 4
Let op zijn uithoudingsvermogen
Hoe lang kan je hond wandelen voordat hij gaat hijgen? Is dat korter geworden, en sinds wanneer?
Tip
Film een halve minuut hoe je hond thuis ligt te hijgen. Op de behandeltafel ademt hij door de spanning vaak anders. Met de video kan je dierenarts toch zien hoe hij thuis ademt.
Wanneer moet je senior hond naar de dierenarts?
Bij sommige signalen ga je meteen, bij andere bel je dezelfde dag of maak je binnen 24 tot 48 uur een afspraak. Wacht bij ademproblemen nooit af.
Meteen naar de dierenarts bij
- Duidelijke moeite met ademen, of hoorbaar piepen
- Een blauwe, paarse of bleke tong, of bleek of blauwig tandvlees
- Ineenzakken of flauwvallen
- Hoesten met roze schuim
- Plotseling extreem moe zijn of niet meer willen bewegen
Deze signalen kunnen wijzen op een tekort aan zuurstof, vocht in de longen of een ernstig probleem met het hart of de luchtwegen. Buiten openingstijden ga je naar de dierenartsenpost.
Bel dezelfde dag je dierenarts bij:
- Een rustademhaling die steeds boven de 30 per minuut zit
- Aanhoudend hijgen of snel ademen in rust, zonder warmte of inspanning
- Hoesten in rust of 's nachts
- Ineens veel minder actief zijn
Tel de ademhaling terwijl je hond rustig ligt of slaapt, zoals bij de thuischeck. Het gaat om een ademhaling die steeds te hoog is, dus tel een paar keer. Een voorzichtige vuistregel: tel je in echte rust meer dan 40 per minuut, bel dan al na één telling.
Maak binnen 24 tot 48 uur een afspraak bij:
- Een nieuwe hoest terwijl je hond verder normaal ademt
- Trillen tijdens het ademen
- Minder eetlust in combinatie met hijgen
- Snel afvallen of aankomen
Wat onderzoekt de dierenarts?
Na het luisteren naar hart en longen volgen vaak bloedonderzoek, een röntgenfoto van de borst of een echo van het hart. Bij een vermoeden van Cushing onderzoekt de dierenarts urine en bloed, bij larynxparalyse kijkt hij in het strottenhoofd.
Bronnen
- VCA Animal Hospitals: Home Breathing Rate Evaluation (Engels, maart 2025): normaal is 15 tot 30 per minuut in rust, steeds boven de 30 is verhoogd en dan neem je zo snel mogelijk contact op met je dierenarts, en hoe je telt.
- VCA Animal Hospitals: Congestive Heart Failure in Dogs (Engels, november 2023): signalen van hartfalen, zoals hoesten, snelle ademhaling, hijgen en bleek of blauwig tandvlees, en de vooruitzichten met behandeling.
- VCA Animal Hospitals: Laryngeal Paralysis in Dogs (Engels, mei 2025): rassen, signalen, onderzoek en behandeling, warmte en zware inspanning vermijden, en plotselinge ademnood door ontsteking van het strottenhoofd na veel hijgen.
- AniCura Nederland: Cushing bij hond: signalen, leeftijd, onderzoek en behandeling.
- Medisch Centrum voor Dieren: Pijnstillers: ibuprofen en aspirine kunnen gevaarlijk zijn voor honden, paracetamol alleen in een andere dosering dan bij mensen, en overleg bij pijn altijd met je dierenarts.
Wat je thuis kunt doen om je hond te helpen
Terwijl je wacht op een afspraak of tijdens een behandeling kun je je hond thuis comfortabeler maken.
Tip 1
Zorg voor koelte en frisse lucht
Zet ramen open, gebruik een ventilator gericht op de mand of leg een koelmat neer. Vermijd warme kamers en laat je hond zelf kiezen waar hij ligt: in de schaduw, op een koele vloer of op de mat.
Tip 2
Beperk de inspanning
Wandel kort, een kwartier is genoeg, en in de koelere uren van de dag. Vermijd rennen, traplopen en springen. Heeft je hond last van zijn gewrichten, dan helpt een trap of loopplank bij de bank of het bed. Welke past, lees je in hondentrap of loopplank.
Tip 3
Zorg voor rust
Houd het rustig in huis: geen drukke visite en geen harde geluiden. Oudere honden hebben meer stille rust nodig.
Tip 4
Maak eten en drinken makkelijker
Heeft je hond last van zijn nek of rug, dan kan bukken naar de bak pijn doen. Vraag je dierenarts of een verhoogde voer- en waterbak voor jouw hond zinvol is.
Tip 5
Ondersteun de gewrichten
Vraag je dierenarts of gewrichtssupplementen, zoals omega 3 of glucosamine, of een gewrichtsdieet zin hebben voor jouw hond. Begin er niet op eigen houtje mee als je hond al medicijnen krijgt.
Tip 6
Geef een zacht, stevig ligbed
Een orthopedisch ligbed vermindert drukpunten, zodat je hond beter uitrust. Leg het op een plek zonder tocht en uit de volle zon.
Preventie: een gezonde routine voor je oudere hond
Met deze gewoonten ontdek je problemen eerder en houd je je hond fit.
- Regelmatige controles. Vanaf ongeveer 8 jaar (afhankelijk van het ras) is een controle twee keer per jaar een goed idee, met een keer per jaar bloedonderzoek. Hoe eerder een probleem ontdekt wordt, hoe vaker het goed te behandelen is.
- Gewicht bijhouden. Weeg je hond elke maand en schrijf het op. Kleine schommelingen zeggen weinig, een aanhoudende stijging of daling wel.
- Aangepaste beweging. Blijf bewegen, maar zonder te overbelasten: liever vaker per dag 15 tot 20 minuten. Zwemmen is gewrichtsvriendelijk, als je hond het leuk vindt.
- Passend voer. Er is speciaal voer voor oudere honden. Bespreek met je dierenarts wat bij jouw hond past.
- Hersenwerk. Nieuwe geuren, snuffelspelletjes en korte trainingen houden het brein actief. Samen met genoeg beweging kan dat de signalen van dementie vertragen.
- Tandzorg. Slechte tanden geven pijn en ontstekingen in de bek. Poets de tanden of vraag je dierenarts naar gebitsverzorging.
- Warmte en kou. Zorg in de zomer voor koele plekken en in de winter voor een warm, droog ligbed. Extreme temperaturen zijn zwaarder voor een oudere hond.
Veelgemaakte fouten bij een hijgende oudere hond
Ook goedbedoelende eigenaren maken vaak onbewust een van deze fouten.
- Het afdoen als 'hij wordt gewoon oud'. Aanhoudend hijgen in rust is bijna nooit alleen leeftijd. Er zit vaak een behandelbare oorzaak achter.
- Zelf pijnstillers voor mensen geven. Geef je hond nooit ibuprofen: de kans op vergiftiging is groot. Ook aspirine kan gevaarlijk zijn, en paracetamol mag alleen in een andere dosering dan bij mensen en na overleg met je dierenarts. Geef alleen wat je dierenarts voorschrijft.
- Wachten tot de volgende controle. Bij ademproblemen kan het binnen uren slechter gaan. Bel dezelfde dag als de rustademhaling steeds boven de 30 zit, en ga meteen bij benauwdheid of bleek of blauwig tandvlees.
- Alleen op de thermometer letten. Ook bij een normale kamertemperatuur kan een oudere hond het te warm krijgen. Kijk naar je hond, niet alleen naar de thermometer.
- Een halsband blijven gebruiken. Bij luchtwegproblemen of een tracheacollaps geeft een halsband extra druk op de luchtpijp. Stap over op een tuig.
Helpt een product tegen hijgen?
Nee. Hijgen is een symptoom, geen aandoening. Er bestaat geen product, supplement of hulpmiddel dat aanhoudend hijgen bij een oudere hond behandelt. Het hijgen neemt pas af als de oorzaak wordt aangepakt: afkoelen bij warmte, afvallen bij overgewicht en behandeling van de aandoening bij hart, hormonen, luchtwegen of pijn. Die diagnose stelt je dierenarts, niet een aankoop.
Hulpmiddelen zoals een koelmat, een ventilator of een orthopedisch ligbed maken je hond wel comfortabeler terwijl je op onderzoek wacht of een behandeling loopt. Ze staan hierboven bij wat je thuis kunt doen. Ze verlichten het ongemak, maar vervangen geen diagnose en zeggen niets over de oorzaak.
Let op
Ga niet thuis aanmodderen met hulpmiddelen als het ademen niet goed gaat. Is je hond hoorbaar benauwd of is zijn tandvlees bleek of blauwig, ga dan meteen naar de dierenarts. Zit de rustademhaling steeds boven de 30 per minuut, bel dan dezelfde dag.
Veelgestelde vragen over een hijgende senior hond
Is hijgen 's nachts bij mijn oude hond normaal?
Meestal niet, tenzij het warm is in de kamer. Kijk eerst naar de temperatuur, de ventilatie en de plek van het ligbed. Hijgt je hond 's nachts aanhoudend in een koele kamer, dan kan dat wijzen op pijn, angst of een hartprobleem. Bel dan dezelfde dag je dierenarts.
Hoeveel ademhalingen per minuut is normaal voor een senior hond in rust?
Tussen de 15 en 30 per minuut als hij rustig ligt of slaapt. Zit hij daar steeds boven, dan is dat verhoogd: bel dan dezelfde dag je dierenarts. Heeft hij duidelijk moeite met ademen of is zijn tandvlees bleek of blauwig, ga dan meteen.
Kan ik zelf iets aan het hijgen doen?
Bij hijgen door warmte: zet je hond op een koelere plek, bied vers water aan en leg een koelmat neer. Bij overgewicht: overleg met je dierenarts over voeding. Bij pijn: geef nooit zelf pijnstillers voor mensen. Voor de juiste diagnose ga je altijd naar de dierenarts.
Betekent hijgen altijd pijn?
Nee. Hijgen kan wijzen op pijn, maar ook op warmte, opwinding, angst, een hormonale ziekte of een probleem met hart of longen. De situatie bepaalt het. Let op andere signalen, zoals stijfheid, minder eetlust of minder activiteit.
Vanaf welke leeftijd is mijn hond senior?
Dat hangt af van het ras. Grote rassen zijn ongeveer vanaf 7 jaar senior, kleine rassen vanaf 9 of 10 jaar. Reuzenrassen, zoals de Duitse Dog, soms al vanaf 5 of 6 jaar. Vraag je dierenarts wat voor jouw hond geldt.
Kan mijn senior hond gewoon blijven wandelen?
Ja, als je het aanpast: kortere wandelingen, vaker per dag en op koele momenten. Vermijd asfalt op warme dagen, dat wordt te heet voor de voetzooltjes. Let op hoe je hond reageert en forceer nooit.
Wanneer is een waterblazer nuttig bij een hijgende senior hond?
Niet om hem af te koelen. Een waterblazer is gemaakt om een natte vacht te drogen. Het geluid en de harde luchtstroom kunnen een oude of benauwde hond juist onrustig maken. Koel hem liever af met schaduw, een koele ondergrond, vers water en een ventilator. Moet je een dikke vacht drogen na het wassen of zwemmen, gebruik dan de koude stand en een lage kracht, en stop als je hond gaat hijgen.
Conclusie
Hijgen hoort bij een hond, ook bij een oude. Maar hijgt je senior hond in rust, 's nachts of steeds vaker, dan zit er meestal een oorzaak achter die de dierenarts kan vinden en vaak kan behandelen. Tel thuis de ademhaling, kijk naar het tandvlees, noteer wanneer het gebeurt en houd je hond ondertussen koel en rustig.
