Tweede hond erbij: de gewenningsperiode in 4 fasen
Door Thomas Evers, RobustriseBijgewerkt 14 min lezen
Een tweede hond erbij nemen klinkt vaak als de ideale oplossing: gezelschap voor je hond en meer speelplezier in huis. Toch loopt het soms vast, met spanning bij het eten, gegrom om een mand of onrust in de nacht. In deze gids lees je wanneer je eerste hond er klaar voor is, hoe je de gewenning in vier fasen aanpakt en wanneer je hulp inschakelt.
Kort antwoord
Bereid alles voor voordat de tweede hond komt, laat de honden kennismaken op neutraal terrein en geef ze thuis elk een eigen plek en een eigen voerbak.
- Je eerste hond moet de basiscommando's goed kennen voordat de tweede erbij komt.
- Zorg voor alles dubbel: bench of mand, voer- en waterbak, riem en speelgoed.
- Laat ze de eerste weken apart slapen en houd ze gescheiden als je niet thuis bent.
- Reken op zes tot acht weken gewenning. Wordt er gebeten, of gaat het na die weken slechter, schakel dan meteen een gedragstherapeut in.
Is je hond klaar voor een tweede hond?
Niet elke hond zit te wachten op gezelschap. Sommige honden bloeien op met een maatje, andere worden onzeker of jaloers. Kijk dus eerst eerlijk naar je huidige hond. Stichting DierenLot adviseert dat je eerste hond goed luistert naar de basiscommando's voordat de andere hond erbij komt.
Signalen dat je eerste hond klaar is
- Hij speelt graag en actief met andere honden, op straat of tijdens het uitlaten.
- Hij luistert naar de basiscommando's: zit, lig, hier, blijf en laat.
- Hij kan alleen zijn zonder stress of vernielingen.
- Hij deelt speelgoed en voer ontspannen met honden die op bezoek komen.
- Hij is minstens 18 maanden oud en emotioneel stabiel.
- Hij herstelt snel van prikkels, bijvoorbeeld na een spannende ontmoeting.
- Hij gromt of blaft niet bij zijn eten, zijn mand of zijn favoriete speelgoed.
Signalen om nog even te wachten
- Je hond is jonger dan 12 maanden of zit midden in de puberteit.
- Je hond bewaakt zijn spullen (resource guarding): hij gromt bij eten, speelgoed of zijn mand.
- Je hond heeft last van angst, blaft veel of trekt aan de lijn.
- Er is net veel veranderd: een verhuizing, een nieuwe partner of een baby.
- Je bent zelf overbelast en hebt te weinig tijd voor twee honden.
Let op
Een tweede hond lost geen bestaand probleem op. Heeft je huidige hond gedragsproblemen, dan worden die door de komst van een tweede hond vaak juist sterker. Los eerst de basis op en kies daarna een maatje.
Past de nieuwe hond bij je huidige hond?
Kijk verder dan uiterlijk. Een hond die graag lange afstanden loopt, is lastig te combineren met een hond die maar korte stukjes kan, schrijft DierenLot. Volgens VCA Animal Hospitals bezeren honden van ongeveer hetzelfde formaat elkaar minder snel per ongeluk tijdens het spelen. Kies dus vooral op karakter, energie en formaat. Welk geslacht en welk leeftijdsverschil goed werken, lees je bij de veelgestelde vragen.
De 4 fasen van gewenning
Hieronder vind je vier fasen, van de voorbereiding tot de lange termijn. Het tempo bepalen de honden, niet de kalender.
Fase 1
Voor de komst: de twee weken ervoor
Richt je huis in voordat de nieuwe hond komt, zodat je straks niets hoeft te improviseren.
- Aparte plekken: twee benches of manden, verdeeld over verschillende ruimtes. Elke hond moet zich kunnen terugtrekken zonder de ander te zien.
- Dubbele spullen: twee voerbakken, twee waterbakken en twee sets speelgoed. Deel in het begin niets.
- Uitlaatroute plannen: bedenk hoe je twee honden straks apart en samen uitlaat, en oefen alvast met twee riemen tegelijk.
- Geuren wisselen: neem als het kan vooraf een deken van de nieuwe hond mee en leg die bij je huidige hond in de mand. Andersom ook.
- Rustige planning: plan de eerste week na aankomst zonder verjaardagen, klussen of gasten.
Is de nieuwe hond een pup? Gebruik dan ook onze checklist voor de eerste dag met je puppy.
Fase 2
De eerste ontmoeting op neutraal terrein
Kies een plek die voor geen van beide honden vertrouwd is, zoals een rustig grasveld of een parkeerplaats bij het bos, zonder andere honden. De eerste ontmoeting zet vaak de toon voor de weken daarna.
- Twee mensen: elke hond heeft een eigen begeleider. Houd de riem los en trek hem alleen aan als het voor de veiligheid nodig is.
- Parallel lopen: loop in dezelfde richting op een paar meter afstand, niet frontaal op elkaar af. Het doel is samen wandelen, nog niet kennismaken.
- Op afstand kijken: laat de honden elkaar zien, maar nog niet snuffelen. Beloon rustig gedrag met een klein snoepje.
- Afstand verkleinen: blijven ze allebei ontspannen, dan mag de afstand na 5 tot 10 minuten kleiner. Blijf lopen en sta niet stil.
- Kort snuffelen: laat ze na 15 tot 20 minuten kort aan elkaar snuffelen, hooguit 3 seconden. Roep ze daarna weer bij je.
- Positief afronden: stop terwijl het goed gaat, niet pas als het misgaat.
Vergroot direct de afstand bij
- Strak staren of een gefixeerde blik
- Opgezette rugharen, een stijve houding of een stijve pas
- Plotseling stokstijf blijven staan
- Tanden laten zien of grommen
- Een hoge, stijve staart of juist een ingetrokken staart
- Gapen zonder moe te zijn
Leid beide honden rustig af: roep ze bij je, laat ze zitten en beloon ze. Straf geen van beide honden voor grommen, want dat kan angst en frustratie geven. Forceer nooit contact.
Fase 3
De eerste week thuis
Thuis begint de spannendste fase: houd de honden eerst gescheiden en bouw het contact in kleine stappen op.
- Dag 1 tot 2: aparte kamers met een babyhek ertussen. Zo zien en ruiken ze elkaar zonder direct contact. Voer ze tegelijk, maar in verschillende ruimtes.
- Dag 3 tot 4: korte sessies samen in dezelfde ruimte, allebei aan de riem en onder begeleiding. Maximaal 15 minuten per keer.
- Dag 5 tot 7: blijft het rustig, laat ze dan los in dezelfde ruimte, maar blijf erbij. Slapen doen ze nog apart.
- Als je weg bent: houd de honden gescheiden, bijvoorbeeld met een bench of een afgesloten ruimte.
- Uitlaten: eerst apart, later samen als ze rustig naast elkaar kunnen lopen.
- Aandacht verdelen: geef beide honden op vaste momenten van de dag aandacht voor zichzelf.
Ook een volwassen hond die al zindelijk was, moet in een nieuw huis vaak even wennen aan de plasroutine. Hoe je dat aanpakt, lees je in ons stappenplan om je hond zindelijk te maken.
Fase 4
Op de lange termijn: rust en harmonie
Na de eerste week begint de fase die eigenlijk nooit stopt: vaste routines en conflicten voorkomen. Juist hier gaat het vaak mis, als eigenaren te snel loslaten.
- Voertijden: blijf apart voeren, ook na maanden. Ruzie om eten kan ook later nog opduiken. Ruim de voerbakken na het eten op.
- Kluiven en botten: geef die alleen onder toezicht en ruim ze op als je even weg bent.
- Spanningsmomenten: kijk welke situaties spanning geven. Vaak zijn dat de deuropening, thuiskomen, eten en favoriet speelgoed. Breng daar structuur in.
- Apart trainen: train elke hond een paar keer per week alleen. Dat versterkt jullie band en voorkomt dat de honden alleen nog als duo functioneren.
- Vaste dagindeling: eten, wandelen en rusten op vaste tijden. Honden houden van voorspelbaarheid.
Eén hond of twee: wat verandert er?
De tabel geeft een globaal beeld; hoeveel tijd het jou kost, hangt af van je honden.
| Onderdeel | 1 hond | 2 honden |
|---|---|---|
| Uitlaten | Eén wandelschema | Meer tijd: samen, en af en toe apart |
| Voerkosten | Basis | Bijna het dubbele |
| Afdrogen na een natte wandeling | Eén hond | Twee honden, dus twee keer zo lang |
| Vakantieopvang | 1 plek nodig | 2 plekken (soms samen) |
| Gezelschap | Alle aandacht van jou | Ook overdag gezelschap aan elkaar |
| Training | Samen met jou | Elke hond ook apart; DierenLot adviseert dagelijks een uur per hond voor de basisopvoeding |
Twee honden, twee keer verzorging
Vooral de verzorging na natte of modderige wandelingen wordt een terugkerende klus. Twee honden afdrogen met handdoeken kost tijd, en ondertussen loopt de ene hond nat door het huis terwijl jij de andere droogt. Ook borstelen, nagels knippen en wassen doe je voortaan twee keer.
Een waterblazer, zoals onze Waterblazer 3800W, blaast het meeste water uit de vacht, zodat je minder lang met handdoeken bezig bent. Welk model past bij jouw honden, zeker bij een mix van een grote en een kleine hond, lees je in onze waterblazer koopgids.
Is de nieuwe hond een pup, lees dan eerst hoe je een puppy de eerste keer wast. Meer haar op de bank en de vloer? Tips vind je in hondenharen verwijderen uit huis.
Tip
Richt een vaste droogplek in, bijvoorbeeld de bijkeuken of de hal. Zo blijft de rest van het huis droog en weet elke hond waar hij wacht tot hij aan de beurt is.
Veelgemaakte fouten die conflict veroorzaken
Herken je een van deze valkuilen bij een tweede hond, stuur dan zo snel mogelijk bij.
- Meteen thuis kennismaken: de nieuwe hond direct in het territorium van de eerste zetten, geeft snel spanning. Kies altijd neutraal terrein.
- Samen laten slapen op dag 1: geef beide honden minstens twee weken de tijd om hun eigen slaapplek te vertrouwen voordat ze samen rusten.
- Alle aandacht naar de nieuwe: begrijpelijk, maar je eerste hond voelt zich dan weggezet. Verdeel je aandacht bewust.
- Ruzies laten uitvechten: honden lossen dit niet netjes zelf op. Grijp in bij de eerste spanning, niet pas als het escaleert.
- Delen afdwingen: voer, water, speelgoed en aandacht op één plek laten delen, zorgt voor concurrentie. Beloon rustig samenspel, maar dwing niets af.
- Nachtelijke onrust negeren: een nieuwe hond die 's nachts blaft, is lastig voor jou en voor de buren. Pak het meteen aan, niet pas na weken. Meer daarover lees je in ons artikel over honden die 's nachts blaffen.
Checklist: dit heb je dubbel nodig voor twee honden
Loop deze lijst na voordat de nieuwe hond komt. Stichting DierenLot geeft hetzelfde advies: haal van alle spullen een tweede exemplaar.
- Twee benches of manden, op verschillende plekken in huis.
- Twee voerbakken en twee waterbakken, minstens een meter uit elkaar.
- Twee riemen en twee halsbanden of tuigen, in verschillende kleuren zodat je ze snel uit elkaar houdt.
- Twee penningen met naam en telefoonnummer.
- Genoeg voer voor de eerste twee weken, voor allebei.
- Handdoeken, borstels en kammen voor elke hond.
- Twee sets speelgoed, waarvan een deel gescheiden blijft.
- Een EHBO-set voor honden.
- Een veilige plek voor twee honden in de auto.
Handig, maar niet nodig: een waterblazer als je honden vaak nat of modderig thuiskomen.
Goed om te weten
Twee honden los in de auto is niet veilig. Plan het vooruit: twee autobenches, of per hond een autotuig met gordel, ook achter een hondenrek. Hoe je dat regelt, lees je in ons artikel over je hond veilig vervoeren in de auto.
Blaffen en nachtelijke onrust
Sommige duo's worden in het begin erg luidruchtig. De ene hond blaft, de andere doet mee. Dat hoort vaak bij de gewenning, maar het mag geen gewoonte worden.
- Zoek de oorzaak: blaffen komt uit onzekerheid, verveling, angst of gewoonte. Kijk wat bij jouw honden de aanleiding is.
- Slaapplekken: laat de honden de eerste weken eventueel verder uit elkaar slapen.
- Vast avondritueel: doe voor het slapengaan elke avond hetzelfde. Voorspelbaarheid geeft rust.
- Uitdaging overdag: een moe hoofd slaapt beter. Denk aan snuffelmatjes, een gevuld speeltje en zoekspelletjes. Meer ideeën lees je in ons artikel over verveling bij honden.
En een anti-blafband? In de eerste weken blaft een nieuwe hond vaak uit onzekerheid of spanning. Dan is een anti-blafband niet de oplossing: werk eerst aan rust, routine en de oorzaak. Blijft het blaffen na de gewenning een hardnekkige gewoonte? Overleg dan met een gedragstherapeut of een band als hulpmiddel naast training past, bijvoorbeeld de X3 Pro zonder schok. Geen enkele band geeft een garantie op resultaat.
Het gebruik van een stroomhalsband bij honden is in Nederland sinds 1 januari 2022 verboden, ook het dragen van een band die niet werkt (RVO). Uitleg over verantwoord gebruik vind je op onze informatiepagina over anti-blafbanden.
Wanneer schakel je hulp in?
Ondanks alle voorbereiding kan het misgaan. Wacht dan niet te lang. Gaat de kennismaking niet soepel, schakel dan meteen een professional in, adviseert de Oregon Humane Society.
Schakel direct hulp in bij
- Een hond die de ander aanvalt, ook zonder duidelijke aanleiding
- Een beet, hoe klein ook
- Een hond die zich steeds terugtrekt of minder eet
- Twijfel of je de honden nog samen alleen durft te laten
- Een situatie die na 6 tot 8 weken slechter wordt in plaats van beter
Eet een hond minder of verandert zijn gedrag plotseling, laat dan ook de dierenarts kijken.
Een gedragstherapeut voor honden komt bij je thuis, bekijkt hoe de honden met elkaar omgaan en maakt een plan op maat. Vraag vooraf wat een intake en de vervolgafspraken kosten.
Tip
Houd de eerste weken een logboek bij. Noteer per dag wat goed ging, wat niet en welke situaties spanning gaven. Een gedragstherapeut heeft daar veel aan, en jij ziet patronen die je in het moment mist.
Bronnen
- Stichting DierenLot: Waar moet je op letten als je nog een hond erbij wilt?: basiscommando's van de eerste hond, de meeste harmonie meestal tussen een reu en een teef, twee pups tegelijk is een hele opgave, passende behoeften, neutraal terrein, apart voeren, alles dubbel en een uur per hond per dag basisopvoeding. Oorspronkelijke bron: Hart voor Dieren.
- VCA Animal Hospitals: Getting a Second Dog (Engels, bijgewerkt mei 2024): een plek die voor beide honden nieuw is, losse riem, waarschuwingssignalen, grommen niet bestraffen, gescheiden als je weg bent, voerbakken opruimen, reu en teef, gelijk formaat.
- Oregon Humane Society: Introducing your new dog to your resident dog (Engels): een eigen begeleider per hond, samen wandelen, waarschuwingssignalen, rustig afleiden, apart voeren en meteen een professional inschakelen als het niet soepel gaat.
- RVO: Verbod op stroomhalsbanden (23 december 2021): het gebruik is verboden sinds 1 januari 2022, ook het dragen van een band die niet werkt.
Veelgestelde vragen over een tweede hond
Hoe lang duurt de gewenningsperiode voor een tweede hond?
Reken op zes tot acht weken voordat de nieuwe hond echt bij het gezin hoort. De eerste twee weken zijn het intensiefst; in week drie tot zes zie je een vast patroon ontstaan. Sommige honden hebben meer tijd nodig.
Kan ik beter een reu of een teef als tweede hond kiezen?
Een reu en een teef hebben de minste kans op serieuze problemen, schrijft VCA. Ook volgens DierenLot vind je daar meestal de meeste harmonie. De ernstigste agressie tussen honden in één huis ziet VCA tussen twee teven, al kunnen die ook heel hecht worden. Twee reuen kan ook, zolang ze niet om de rangorde strijden. Bespreek bij een reu en een teef castratie of sterilisatie met je dierenarts. Kies vooral op karakter en energie, niet op geslacht alleen.
Wat is het beste leeftijdsverschil tussen twee honden?
In de praktijk werkt een verschil van 2 tot 4 jaar vaak goed: je eerste hond is volwassen en stabiel, en je krijgt niet twee senioren tegelijk. Bij minder dan een jaar verschil heb je vaak twee pubers tegelijk, bij meer dan 6 jaar kan het energieniveau ver uit elkaar liggen. Twee pups tegelijk in huis halen is een hele opgave en wordt daarom vaak afgeraden, schrijft DierenLot. Kijk ook of je huidige hond lichamelijk een pup aankan (VCA).
Moet ik samen wandelen of apart met twee honden?
In de eerste weken apart, later een combinatie. Samen wandelen versterkt hun band, apart wandelen jouw band met elke hond. Plan ook als ze goed samen gaan minstens één korte wandeling per week alleen met elke hond.
Mijn honden gaan vechten om eten. Wat nu?
Voer ze meteen in verschillende ruimtes, met een deur of hek ertussen. Eten is bij honden een klassiek conflictpunt, en je lost dat niet op door ze samen te laten eten. Ruim de voerbakken na het eten op en blijf apart voeren, ook als het na weken beter lijkt te gaan.
Wat als mijn oudere hond depressief wordt na de komst van een tweede?
Dat kan in de eerste weken gebeuren, omdat er veel verandert. Plan elke dag 15 tot 20 minuten alleen met je oudere hond: wandelen, trainen of knuffelen. Eet hij duidelijk minder, slaapt hij veel meer of speelt hij niet meer, ga dan naar je dierenarts om een lichamelijke oorzaak uit te sluiten.
Hoeveel duurder is het om twee honden te hebben?
Reken op bijna het dubbele van je huidige kosten. Voer, verzekering en dierenarts gaan bijna één op één omhoog. Uitlaatservice, vakantieopvang en gebitscontroles betaal je per hond. Denk goed na of dat haalbaar is voor de komende 10 tot 14 jaar.
Conclusie: voorbereiding, geduld en structuur
Twee honden hebben is echt anders dan één. Dubbel voer, dubbele vachtverzorging, dubbele uitlaatplanning en soms dubbele dierenartskosten. Maar ook meer speelplezier en gezelschap voor elkaar.
De eerste weken zijn vaak het zwaarst. Bereid je huis voor, laat de honden kennismaken op neutraal terrein, houd voer en slaapplekken gescheiden en oordeel niet te snel. Loop de checklist deze week door en plan de eerste ontmoeting pas als alles klaarstaat.
